فهرست

انجام آزمایش سل بصورت رایگان در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل دانشگاه علوم پزشکی بابل، دکتر رقیه واثقی پزشک هماهنگ کننده ی سل معاونت بهداشتی دانشگاه از انجام آزمایش سل بصورت رایگان در مرکز بهداشت بابل خبر داد.

دکتر رقیه واثقی پزشک هماهنگ کننده ی سل معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل

دکتر واثقی با اشاره به ۲۳ مهرماه روز ملی مبارزه با سل می باشد، گفت: امروزه يكي از بزرگترين مسائل بهداشتي جهان، بيماري سل است بطوری که حدس زده ميشود از هر سه نفر جمعيت جهان، يك نفر به باسيل سل آلوده بوده و درهر ثانيه يك نفر به تعداد آنان افزوده مي شود.

وی گفت: سال ۲۰۱۷ میلادی، حدود ده میلیون افراد جدید به سل فعال مبتلا شده که برآورد می شود حدود یک ميليون و ششصد هزار نفر در اثر اين بيماري جان می سپارند، وضعیت بروز سل در ایران از ۱۴۲ مورد در يكصد هزار نفر جمعيت در سال ۱۳۴۳ به حدود ۱۱ نفر در يكصد هزار نفر جمعيت در سال ۱۳۹۶ ( بیش از ۱۳ برابر كاهش) رسیده است.

وی تصریح کرد: در ایران  سال ۱۳۹۶ بیش  از ۸۸۰۰ مورد مبتلا به سل گزارش شده است که از این مقدار ۴۶% را زنان بیمار و چهارده وهفت دهم درصد را بیماران غیر ایرانی (اغلب افغانی) تشکیل می دهند و بیشترین میزان بروز سل مربوط به گروه سنی ۶۵ سال به بالا بوده، که این حاکی از موفقیت چشمگیر کشور در کنترل این بیماری است.

دکتر واثقی با بیان اینکه درمیان استانها سیستان و بلوچستان و گلستان بیشترین میزانهای بروز و شیوع را در کشور داراست ، گفت: میزان بروز سل در شهرستان بابل در سال ۱۳۹۶ حدود ۹.۹ مورد در یکصد هزار نفر جمعیت بوده است.

وی افزود: این بیماری یكی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر می باشد كه توانائی درگیر نمودن تمامی ارگان های بدن را دارد و عامل بیماری سل میكروبی میله ای شكل (شبیه مداد) و بسیار كوچك از دسته ی مایکوباکتریوم ها بوده که به آن «باسیل سل» می گویند .

دکتر واثقی با اشاره به اینکه میكروب سل به صورت ذرات ریز وارد هوا شده و  این ذرات از بیمار مبتلا به سل ریوی توسط سرفه ،عطسه ، صحبت ، خنده و یا فریاد، ایجاد و در هوا پخش می شوند، گفت: هوای اطاق آلوده شده به میكروب سل توسط بیمار، می تواند حتی در زمان غیاب او نیز موجب انتقال بیماری شود و این میكروب خود را در عرض ۴۸ ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند ولی بعد از آن بدن دفاع كرده و اجازه گسترش و فعالیت را به میكروب سل نمی دهد.

وی با ذکر این نکته که جهت انتقال بیماری سل، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میكروب سل نیاز است، گفت: انتقال میكروب سل از بیمار به اطرافیان بستگی به سه عامل واگیر بودن بیماری سل، محیط تماس و مدت زمان تماس دارد و بهترین راه برای توقف انتقال، دوری بیمار از اطرافیان و شروع درمان دارویی می باشد.

دکتر واثقی اذعان داشت: مكان های پرازدحام، كوچك، سربسته، كم نور، بدون تهویه مناسب و مرطوب بهترین شرایط را برای تسهیل انتقال عفونت ایجاد می كنند و تابش مستقیم آفتاب در عرض ۵ دقیقه باسیل سل را از بین می برد، لذا در كشورهای گرمسیر تماس مستقیم اشعه آفتاب روش مناسبی برای از بین بردن میكروب سل است  و  به همین دلیل گسترش و سرایت بیماری بیشتر در خانه ها یا كلبه های تاریك اتفاق می افتد.

دکتر واثقی با ذکر این نکته که ورود میكروب سل به ریه ها مساوی با ابتلاء به سل نیست، گفت: سیستم ایمنی بدن در مقابل این میكروب دفاع كرده و اطراف آن را یك دیواره محكم دفاعی كشیده و آن را غیرفعال می كند، و  تنها در ۱۰% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میكروب های غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تكثیر می كنند.

دکتر واثقی همچنین با اشاره به اینکه فرد در تماس نزدیك و مستمر با بیمار مبتلا به سل ریوی واگیر، افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی، افرادی كه در تماس شغلی با بیماران مبتلا به سل هستند در معرض این بیماری قرار دارند، اذعان داشت:  افرادی كه به مدت طولانی در مراكز خاص نگهداری می شوند نظیر زندان ها و آسایشگاه های سالمندان ، پناهگاههاو. ، افراد مبتلا به ایدز، افرادی كه در موقعیت های خاص طبی نظیر دیابت (بیماری قند)، بیماری سیلیكوز، درمان طولانی با داروهای كورتن، مصرف داروهای پیوند اعضاء (كاهنده سیستم ایمنی)، سرطان سر و گردن، سرطان خون و غدد لنفاوی، نارسائی مزمن كلیوی نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به بیماری سل هستند.

وی گفت: بیماری سل ریوی به طور مشخص همواره با یك سرفه مختصر آغاز می شود و  این علامت به طور آهسته در بیش از دو هفته شدت یافته منجر  به تولید خلط چسبنده یا چركی و در برخی از موارد با رگه های خونی می شود.

 وی با ذکر این نکته که گاهی اوقات یك درد مبهم و یا شدید در قفسه سینه نیز احساس می شود، افزود: تعدادی از بیماران علائم خود را شبیه علائم و نشانه های آنفولانزا و سرماخوردگی شدید نظیر سرفه های خلط دار، تب و لرز، درد عضلانی و تعریق، برونشیت حاد یا ذات الریه تجربه می نمایند.

دکتر واثقی تصریح کرد: احساس خستگی، بی اشتهایی، كاهش وزن، ضعف عمومی، تعریق شبانه بخصوص در نیمه فوقانی بدن و تب های خفیف از دیگر علائم و نشانه های بیماری سل می باشد، آزمایش خلط در آزمایشگاه معاونت بهداشتی به صورت رایگان انجام می شود.

دکتر واثقی ادامه داد: اگر فردی بیش از دو هفته سرفه داشته و یا خلط خونی دارد به پزشک مراجعه و با ویزیت پزشک جهت تهیه نمونه به مراکز بهداشتی درمانی و یا آزمایشگاه معاونت بهداشتی مراجعه نماید.

وی بیان داشت: اكثر داروهای ضد سل، خوراكی بوده و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد و برای اطمینان از درمان کامل بیماری مسئولین بهداشتی یك ناظر درمانی را برای نظارت بر مصرف داروها، تعیین می كنند و ناظر بهداشتی، زمان معینی را در روز مشخص می كند كه در آن ساعت بیمار باید به مركز بهداشتی نزدیك منزل خود بطور روزانه مراجعه كرده  و در برخی مواقع ممكن است ناظر به محل سكونت بیمار رفته و داروهای همان روز را به او داده تا در مقابل او بلع نمایید که به این روش «درمان كوتاه مدت با نظارت مستقیم» و یا به اختصار داتس (DOTS) می گویند.

این مسئول اضافه کرد: از اهداف تعیین شده ی سازمان جهانی بهداشت کاهش ۲۰%  بروز و کاهش ۳۵% مرگ از سل تا سال ۲۰۲۰ بوده لذا در جهت تحقق این اهداف معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بابل برنامه هایی با اولویت شناسائی هر چه زودتر بیماران و درمان کامل آنها با نظارت، بررسی اطرافیان در تماس و درمان یا پروفیلاکسی آنها در صورت لزوم، برنامه ی منظم بازدید از کمپهای تحت پوشش بهزیستی و بیماریابی در صورت لزوم، نظارت بر درمان بیماران سلی در زندان، ارتباط با مرکز مشاوره و غربالگری افراد HIV مثبت از جهت سل، برنامه های غربالگری در بخش دیالیز، تهیه ی نمونه از موارد مشکوک در محیطی ترین سطوح و ارتباط و همکاری با بیمارستانها در جهت درمان بیماران را در دستور کار قرار داده است.

دکتر واثقی اذعان داشت: درجهت افزایش آگاهی، سمینارهایی با امتیاز بازآموزی و یا جلسات داخلی جهت پزشکان و پرسنل درگیر، آموزش عموم با تاکید بر گروههای پرخطر در محیط، آموزش در مدارس تحت پوشش و پخش بروشور و پمفلت در بین آنها و پادگان ها وچادرها و نمایشگاههای مناسبتی از دیگر فعالیت های این معاونت در راستای اهداف سازمان جهانی بهداشت می باشد.